خاک و خاطره؛ راهنمای خاطره نویسی جنگ

خاطره نویسی یکی از انواع مهم و پرکاربرد کار نگارش است. نوع رایجی که در ضمن از این منظر که بسیاری از نویسندگان غیرحرفه ای و افراد عادی نیز بدان گرایش دارند، تفاوت های آشکاری با انواع دیگر نوشتارها دارد. در واقع، در همه جای جهان و در میان مردم سراسر کره خاکی از زبان های گونه گون، افراد بسیاری هستند که پیوسته در کار نگارش خاطرات روزانه خویش اند. مردمانی که البته کار خاطره نویسی را نه به شکل حرفه ای و تخصصی که به شیوه ای غالباً ذوق ورزانه (آماتور) دنبال می کنند. آنان برای نگارش خاطرات شخصی خویش، هرگز از پی فراگیری تکنیک ها و فنون نگارش و حضور در کلاس های آموزش نویسندگی نیستند، چرا که متون خاطرات روزانه، عموماً فاقد مخاطبان عام هستند و نویسندگان این گونه از نوشته ها به طور کلی به نیت انتشار متون خود دست به قلم نمی برند.
خاطره نویسی نیز به هر حال فنون و تکنیک های خاص خود را دارد و تردیدی نیست که با فراگیری صناعت های ویژه این نوع نوشتاری، نویسندگان غیرحرفه ای نیز می توانند به نوشته های خویش رنگ و جلایی جذاب تر و خواندنی تر ببخشند. از این گذشته، دسته ای از متون خاطره نیز هستند که به هر حال از مخاطبان عام برخوردار می شوند. تا آنجا که گروهی از این متن ها، امروزه از جمله آثار ارزشمند ادبی به شمار می آیند و انتشارشان، همواره با استقبال انبوهی از خوانندگان و علاقه مندان رو به رو می شود. یکی از پرمخاطب ترین آثاری که عنوان خاطره نوشته بدان ها اطلاق می شود، خاطرات جنگ است. نوشته های روزانه ای که فرماندهان، سربازان و بطور کلی رزم آوران میدان های نبرد، از لحظه های حضور خویش در جبهه ها و سنگرهای جنگ به رشته تحریر درآورده اند.
جنگ تحمیلی عراق علیه کشورمان که ما ایرانیان با عنوان دفاع مقدس از آن یاد می کنیم بی هیچ تردیدی یکی از بزرگترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران، منطقه و حتی جهان است. جنگی که نتیجه آن را نه تجهیزات و امکانات پیشرفته جنگی در نزد دو طرف مخاصمه که ایثار و از جان گذشتگی طرف دفاع کننده، یعنی رزمندگان دلاور ایرانی رقم زد و به این ترتیب شگفتی های روی داده در لحظه لحظه آن نبردهای تاریخی، هر انسان تعالی خواهی را برآن می دارد تا به قصد عبرت آموزی و تجربه اندوزی در زیر و بم های آشکار و نهان آن به کنکاش و مطالعه بپردازد. از همین رو، تردیدی نیست که ثبت خاطرات جنگاوران حاضر در سنگرهای جنگ تحمیلی را می باید کاری کاملاً جدی و تخصصی به شمار آورد و برای ارتقای سطح کیفی این دسته از نوشته ها تلاش ویژه ای به خرج داد. تلاشی که بخش مهم و ارزشمند آن را می توان در آموزش فنون و تکنیک های نویسندگی در زمینه خاطره نویسی جست وجو کرد.
کتاب «خاک و خاطره» با هدف آموزش فنون خاطره نگاری، یادداشت نویسی و تاریخ شفاهی جنگ و دفاع مقدس منتشر شده است و شامل ۷ فصل تحت عناوین «رنسانس، مرز خاطرات»، «فراز و فرود خاطره نویسی در ایران»، «نهضت خاطره نویسی جنگ»، «خاطره نوشته ها، ادامه رزم»، «شناخت خاطرات»، «یادداشت نوشته ها» و «تاریخ شفاهی، خاطرات شفاهی» به رشته تحریر درآمده و در پایان نیز دو بخش منابع و آشنایی با مؤلف گنجانده شده است.
یکی از ویژگی های مهم این کتاب، توجه نویسنده به متون خارجی و آثار کلاسیک فارسی است که مطالعه این آثار می تواند هنرجویان و نویسندگان مبتدی این عرصه را در فراگیری رموز خاطره نویسی به کار آید و صورت های متنوعی از ادبیات خاطره نگاری را در اختیار آنان قرار دهد. از جمله منابع ارزنده ای که در نگارش «خاک و خاطره» مورد توجه مؤلف قرار گرفته و در بخش های مختلف کتاب از آنها استفاده شده است، می توان به این آثار اشاره کرد:
«جنگ ایران و انگلستان در خرمشهر»، تالیف خانلر میرزا احتشام الدوله، «خاطرات جنگ جهانی دوم» نوشته وینستون چرچیل، ترجمه تورج فرازمند، «خاطرات سردار اسعد بختیاری» تالیف جعفر قلی خان سردار بهادر، «خاطرات مارشال ژوکوف» نوشته گئورکی ژوکوف، «روزشمار عملیات بولیوی» نوشته ارنستو چه گوارا، ترجمه محمدعلی عمویی، «سفرنامه ناصرخسرو»، «گزارش سفر» تالیف میرزا صالح شیرازی، «… و سایگون سقوط کرد»، اثر پل دریفوس.

مولف: احمد دهقان
ناشر کتاب : بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس
نوع جلد: شومیز
قطع: رقعی
سال نشر: ۱۳۸۶
شمارگان: ۵۰۰۰
چاپ جاری: ۱
تعداد صفحات: ۳۶۷
وزن(گرم): ۴۹۵
شابک:۹۴۷-۹۶۴-۶۶۶۰-۶۳-۲

تاریخ درج مطلب: جمعه، ۲۸ بهمن، ۱۳۹۰ ۱۱:۲۶ ق.ظ

دسته بندی: خاطره نگاشته ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + 5 =