مذاکرات نفس گیرِ خطیبی و کاظم پور اردبیلی با پادشاه عربستان؛ جلوگیری از سقوط قیمت نفت!

محمدعلی خطیبی، از مسئولان ارشد سابق وزارت نفت و نماینده سابق ایران در اوپک به مناسبت درگذشت حسین کاظم پور اردبیلی، خاطره ای از همراهی با ایشان در مذاکرات نفتی با امارات و عربستان در روزنامه اعتماد منتشر کرده که با هم میخوانیم:
میان دو همكار قطعا خاطرات كاری زیادی وجود دارد كه البته برخی ناگفته باقی می‌مانند و برخی دیگر را می‌توان رسانه‌ای كرد. مرحوم كاظم‌پور اردبیلی، یك دیپلمات و به عبارتی كارمند وزارت خارجه بودند. البته مدتی هم در وزارت بازرگانی مشغول به كار شدند و بعد از آن هم به وزارت نفت آمدند. فكر می‌كنم شاید یكی از خاطراتی كه بتوان بیان كرد، در زمان مدیریت ایشان در امور بین‌الملل این وزارتخانه و بخش اوپك و مشاركت‌های خارج از كشور وزارت نفت رخ داد. اولین سفر خارجی بنده با ایشان نیز رایزنی برای افزایش قیمت نفت بود. طی سال‌های 1985 یا 86 پیش‌بینی می‌كردیم قیمت نفت سقوط می‌كند كه البته این پیش‌بینی نیز محقق شد. قیمت نفت در اوایل انقلاب 36 دلار بود، مدتی بعد به 10 دلار و كمی بعد هم تك رقمی شد و به بازه 6-5 دلار رسید. از سوی دیگر پیش‌بینی می‌كردیم كه عربستان جنگ قیمتی به راه می‌اندازد و قیمت نفت سقوط خواهد كرد. بر این اساس پیامی را از سوی رییس‌جمهور وقت كه مقام معظم رهبری بودند خطاب به سران عربستان، امارات، لیبی و الجزایر دریافت كردیم. قرار بود بر مبنای این پیام، مرحوم كاظم‌پور اردبیلی با مقامات چهار كشور مذاكره كنند كه جلوی سقوط قیمت را تا جایی كه ممكن است بگیریم. ایشان بنده را به عنوان همراه خود در این سفر انتخاب كردند. مرحوم كاظم‌پور اردبیلی تازه به وزارت نفت آمده بودند، قرار بود در این سفر ایشان از توانایی مذاكراتی خود در وزارت خارجه استفاده كنند و بنده نیز اطلاعات نفتی مورد نیاز را در اختیارشان قرار می‌دادم. اولین مقصد امارات بود و پیام را به شیخ زاید رساندیم. جالب بود كه شیخ زاید ما را پذیرفتند و مذاكراتی كردیم كه اجازه سقوط قیمت نفت را ندهیم؛ چرا كه در آن زمان، ‌با قیمت‌های پایین همه كشورها متضرر می‌شدند.
سفر ما در شرایط جنگ تحمیلی انجام شد و برخی كشورها درصدد كاهش منابع مالی ایران به‌واسطه سقوط قیمت نفت بودند. در واقع كاهش شدید قیمت نفت با هدف تضعیف این منابع آن هم در بحبوحه جنگ انجام می‌شد. پس از صحبت‌های ما با شیخ زاید، ایشان بر این موضوع تاكید كردند كه باید جلوی كاهش بیشتر قیمت نفت گرفته شود و جلسه خوبی بود. به یاد دارم كه مرحوم كاظم‌پور اردبیلی مذاكرات خوبی را انجام دادند كما‌ اینكه سفارت خانه ایران نیز كمال همكاری را با ما داشتند. پس از امارات به عربستان رفتیم. درخواست ملاقات با پادشاه را كرده بودیم، درست است كه سمت ما برای درخواست ملاقات با پادشان عربستان پایین بود، اما پیام ما خطاب به سران كشورها و پادشاه عربستان بود. پادشاه وقت عربستان نیز ملك فهد بود. مقامات سعودی حاضر به دیدار ما با ملك فهد نشدند و معتقد بودند پیام را باید به وزیر خارجه آقای فیصل برسانیم. با وجود اینكه اجازه ملاقات با پادشاه را به ما ندادند، اما پیشنهاد انجام حج عمره را مطرح كردند. با اینكه ما در جده بودیم اما مقدمات حضور ما را برای انجام حج عمره فراهم می‌كردند كه بنده به همراه مرحوم كاظم‌پور حج عمره را به جا آوردیم. در مدت حضور در عربستان به جد بر رساندن پیام رییس‌جمهور به پادشاه عربستان اصرار و ایستادگی كردیم تا اینكه به مرحوم كاظم‌پور اردبیلی و سفیر ایران در عربستان پیشنهاد كردم برای اینكه سعودی‌ها به جدیت ما پی برند، به مسوول تشریفات بگوییم كه بلیت برگشت را هماهنگ كند. برای مذاكره با مقامات عربستان باید جدیت تمام داشت چرا كه اگر بدانند اصراری دركار وجود ندارد، ممكن است به خواسته‌ها تن ندهند. مرحوم اردبیلی از این پیشنهاد استقبال كردند. زمانی كه مسوول تشریفات مهمانان ویژه عزم ما را برای بازگشت دید، به تكاپو افتاد و از ما فرصت خواستند تا دیدار با پادشاه را عملی كنند. این تمهید كارساز شد و ما به دیدار ملك فهد رفتیم. پیش از دیدار با پادشاه، ما به دیدار احمد زكی یمانی، وزیر وقت نفت عربستان رفتیم. در دیدار با آقای یمانی بحث‌های نفتی زیادی بین ما و ایشان درگرفت . به یاد دارم كه اصرار می‌كردیم باید جلوی سقوط قیمت نفت گرفته شود. زیرا بزرگ‌ترین تولید‌كننده نفت، بزرگ‌ترین كشوری خواهد شد كه از این راه زیان می‌بیند. پس از مدتی كه بحث‌های كارشناسی بالا گرفت، آقای یمانی گفتند كه مشكل شما را درك می‌كنم اما این مشكل در اتاق بنده حل نمی‌شود. این صحبت در واقع كنایه به این بود كه جلوگیری از سقوط قیمت نفت سیاسی است و باید در جای دیگری در این خصوص تصمیم بگیرد. بلافاصله ما را به محل تشكیل جلسه هیات دولت عربستان بردند. به یاد دارم كه وزرا پشت در اتاق ایشان منتظر برگزاری جلسه بودند كه البته من، آقای كاظم‌پور اردبیلی به همراه سفیر و یك مترجم زودتر از وزرا به داخل رفتیم و در خصوص قیمت نفت صحبت كردیم. ملك فهد با وجود اینكه با حوصله به حرف‌های ما گوش می‌داد اما وارد موضوع نشد و مطالب دیگری می‌گفتند. به عنوان مثال ایشان از فضائل مولا علی(ع) سخن می‌راندند و معتقد بودند كه حضرت علی(ع) شخصیت بی‌نظیری در عالم اسلام بودند و مقایسه ایشان با معاویه، به خطا رفتن است. پس از اتمام جلسه، مرحوم كاظم‌پور اردبیلی به تنهایی سفر خود را ادامه دادند و پیام رییس‌جمهور وقت را به سران لیبی والجزیره رساندند. بدین سان، ساختار نفتی ایران مرد بزرگی را از دست داد. یك استراتژیست بزرگ در بازارهای نفتی و مذاكره‌كننده‌ای كه كار خود را به خوبی بلد بود. یادش گرامی باد.

تاریخ درج مطلب: یکشنبه، 28 اردیبهشت، 1399 2:33 ب.ظ

دسته بندی: خاطرات سیاسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *